Βίαιες ανακατατάξεις στον κρατικό προϋπολογισμό του 2020

👤 Άρθρο: Δημήτρης Μάρδας 🕔23/03/2020 - 20:17

Δημήτρης Μάρδας

Ο κρατικός προϋπολογισμός αναθεωρείται άρδην, ενώ η αναστολή των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι εύλογα προς τη σωστή κατεύθυνση έστω και καθυστερημένα. Περιμένουμε και τις αποφάσεις του Eurogroup.

Και οι εξελίξεις τρέχουν με αιχμή του δόρατος την Ιταλία. Εκεί προβλέπεται μείωση του Ακαθαρίστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) κατά 8-10% το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το χρέος της από το 135% του ΑΕΠ θα εκτιναχθεί ενώ το ετήσιο πρόγραμμα εξυπηρέτησης του ανέρχεται σε 230 δις. ευρώ. Τέλος, οι ανάγκες σε ρευστότητα εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 250 δις ευρώ για φέτος. Και η Ισπανία ακολουθεί!

Στην Ελλάδα αν κοπάσει η κρίση τον Μάιο η ζημία εκτιμάται ότι δε θα ξεπεράσει τα 10 δις ευρώ. Το μαξιλάρι των 35 δις ευρώ (32 δις ευρώ πλέον) που δημιουργήθηκε –ευτυχώς– από την προηγούμενη κυβέρνηση δίνει μια βαθιά ανάσα στο κράτος. Από αυτά τα 16 δις ανήκουν στους Οργανισμούς, τα Ταμεία κ.λπ ενώ τα 15,7 δις ευρώ προέρχονται από άλλες πηγές (9,5 δις ευρώ δόση δανείου από τους πιστωτές κ.λπ). Στο δεύτερο όμως ποσό έχει λόγο και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας στην περίπτωση που το χρησιμοποιήσουμε.

Επιπλέον τα Ταμεία, πανεπιστήμια, Δήμοι ο ΕΦΚΑ και τα νοσοκομεία έχουν καταθέσεις στις εμπορικές τράπεζες της τάξης των 7 περίπου δις ευρώ. Η υπάρχουσα ρευστότητα μας επιτρέπει να υιοθετηθούν τολμηρά μέτρα για να αποφευχθεί η μεγάλη «βουτιά» της οικονομίας.

Σε εθνικό επίπεδο ανακοινώθηκε πρόσφατα μια νέα δέσμη μέτρων 3,8 δισ. ευρώ. Απομένουν και άλλα που θα προκύψουν από τον ανασχεδιασμό του κρατικού προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο αυτό και αν παραστεί ανάγκη, προτείνονται ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά, κάποιες πυροσβεστικές άμεσες λύσεις, όχι ευχάριστες φυσικά, που δεν επηρεάζουν όμως το τελικό του αποτέλεσμα (δηλαδή το συνολικό έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού).

Αναλυτικότερα, ο κρατικός προϋπολογισμός προβλέπει για το 2020 μεταβιβάσεις στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) της τάξης των 2,5 δις ευρώ. Πολλοί δήμοι-περιφέρειες όμως έχουν πλεονάσματα τα οποία σύμφωνα με την πρώτη Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) του Απριλίου του 2015 και ό,τι ακολούθησε, οφείλουν να τα καταθέτουν σε δικό τους λογαριασμό στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ).

Το κράτος ακολούθως τα χρησιμοποιεί για να καλύψει τις βραχυχρόνιες ανάγκες του. Οι ΟΤΑ ό,τι χρήματα χρειάζονται μπορούν να τα «τραβήξουν» όποτε θέλουν από την ΤτΕ. Το ίδιο ισχύει και για τα Ταμεία και του Οργανισμούς του Δημοσίου.

Έχοντας υπόψη τις ανάγκες που προκλήθηκαν λόγω Κορωνοϊού, μπορεί να ακολουθηθεί η εξής λύση. Τα κράτος να περικόψει μέρος των επιχορηγήσεών του προς του δήμους-περιφέρειες εκείνους με υψηλά πλεονάσματα, στρέφοντας τα χρήματα αυτά  στο Υπουργείο Υγείας ή οπουδήποτε αλλού κρίνει.

Βέβαια αυτό θα αναγκάσει τους δήμους να κάνουν αναλήψεις τόσο από τις εμπορικές τράπεζες όσο και από την ΤτΕ, εξέλιξη που θα μειώσει τις δυνατότητες του κράτους για βραχυχρόνιο δανεισμό. Το βαρύ πυροβολικό των καταθέσεων ανήκει όμως στα Ταμεία και τους Οργανισμούς του Δημοσίου.

Μια δεύτερη λύση αναφέρεται στις δαπάνες του Προγράμματος των Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), που ανέρχονται σε 6.750 εκ. ευρώ για το 2020. Στο σύνολο αυτό η χρηματοδότηση της ΕΕ ανέρχεται σε 3.479 εκ. ευρώ. Εφόσον δεν ανακοινωθούν γενναία μέτρα εκ μέρους της ΕΕ ή καθυστερήσει η ανακοίνωση τους, να παρθεί πολιτική απόφαση στους κόλπους της Ένωσης και να επιτραπεί η μεταφορά μέρους του ποσού των 3.479 εκ. ευρώ στον τακτικό προϋπολογισμό. Μαζί με αυτό το ποσό θα μεταφερθεί και το ποσό της εθνικής χρηματοδότησης που συνδέεται με εκείνο της κοινοτικής. Δεν πρέπει όμως να αγγιχθεί  το ποσό των 470 εκ. ευρώ που αναφέρεται στη γεωργία και τα διαρθρωτικά της προγράμματα. Η προτεινόμενη λύση στερεί τη χώρα από κάποιες επενδύσεις, δεν περιστέλλει όμως τη ζήτηση. Οι επιπτώσεις της  μπορούν να μετριαστούν αν γίνει μια προσεκτική περικοπή την δαπανών αυτών.

Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού (έσοδα πλην τις δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών αποπληρωμής των τόκων) μειώνεται. Από την άλλη όμως πλευρά θα μειωθεί και το ΑΕΠ. Η μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από τα 3,5% του ΑΕΠ οδηγεί αυτόματα στην αύξηση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης εξέλιξη που θα οδηγήσει στον αυξημένο δανεισμό της χώρας. Οπότε με τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος κλείνουμε μια «τρύπα» ανοίγοντας όμως μια άλλη εξίσου σοβαρή.

Η κρίση του Κορωνοϊού μπορεί να θεωρηθεί ως άλλοθι ή ως ευκαιρία για την ΕΕ. Αυτή καλείται επιτέλους να αλλάξει γραμμή πλεύσης στο μείγμα πολιτικής που έχει επιλέξει. Η Ιταλία ήδη κρούει το κώδωνα του κινδύνου. Αν δεν ακούσουν τον θόρυβό του οι Βρυξέλλες, η Φρανκφούρτη και ιδίως το Βερολίνο, τότε ο κρότος που θα προκληθεί από την κατάρρευση της οικονομίας των γειτόνων μας, θα ταράξει τα πάντα στην ΕΕ, θέτοντας την Ευρώπη σε άλλη τροχιά στο άμεσο και όχι απώτερο μέλλον.

*Ο Δημήτρη Μάρδας είναι Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ. Π. Αν. Υπουργού Οικονομικών στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, 2015.


💬Αφήστε το σχόλιο σας

Τα πεδία με αστεράκι είναι υποχρεωτικά

Δείτε επίσης τα τελευταία άρθρα με χρονολογική σειρά

Απόψεις για το Σχέδιο Προγραμματικών Θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία

15/04/2021 - 20:15 - Η πράσινη ανάπτυξη παρά τις θετικές επιπτώσεις στην οικονομία δεν πρόκειται να καλύψει το...

Στα ελληνοτουρκικά, ο Μητσοτάκης συμφωνεί με τον Σημίτη, αλλά δεν μπορεί να το πει

15/04/2021 - 20:04 - Γνωρίζουμε ότι, στην μεταπολεμική τάξη πραγμάτων, ακόμη και στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου,...

Η «πανδημία της παρενόχλησης» και η 190 ΔΣΕ

11/04/2021 - 13:15 - Προσφατα, σε ένα κατά γενική ομολογία έξοχο momentum, ανακοινώθηκε ότι θα δρομολογηθεί...

Ο εκλογικός νόμος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση καταργεί τη φωνή των τοπικών Κοινοτήτων

11/04/2021 - 13:04 - Τα Συμβούλια Κοινότητας αποτελούν το κοντινότερο αιρετό σώμα στον πολίτη. Θεσμός της...

Πως ο Κυριάκος Μακρυγιάννης καπέλωσε τη Μπουμπουλίνα

25/03/2021 - 16:45:15 -

Επιστροφή στη λίστα με τα Νέα - ειδήσεις
Πολιτικά άρθρα Στα ελληνοτουρκικά, ο Μητσοτάκης συμφωνεί με τον Σημίτη, αλλά δεν μπορεί να το πει

Γιάννης Μαγκριώτης

Γνωρίζουμε ότι, στην μεταπολεμική τάξη πραγμάτων, ακόμη και στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, τρεις κυρίως αντικειμενικοί παράγοντες διαμορφώνουν το...

Δείτε όλο το άρθρο
Απόψεις για το Σχέδιο Προγραμματικών Θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία

Δημήτρης Μάρδας

Η πράσινη ανάπτυξη παρά τις θετικές επιπτώσεις στην οικονομία δεν πρόκειται να καλύψει το επενδυτικό κενό της χώρας της τάξης των 100 δις. ευρώ και...

Δείτε όλο το άρθρο
Ο εκλογικός νόμος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση καταργεί τη φωνή των τοπικών Κοινοτήτων

Παναγιώτης Λύρας - Όλγα Δασκαλή

Τα Συμβούλια Κοινότητας αποτελούν το κοντινότερο αιρετό σώμα στον πολίτη. Θεσμός της Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού υποτιμημένος εξαιτίας της έλλειψης...

Δείτε όλο το άρθρο
Η «πανδημία της παρενόχλησης» και η 190 ΔΣΕ

Θεόδωρος Κουτρούκης - Ελένη Τριανταφυλλίδου

Προσφατα, σε ένα κατά γενική ομολογία έξοχο momentum, ανακοινώθηκε ότι θα δρομολογηθεί νομοθετική πρωτοβουλία για την επικύρωση της 190 Διεθνούς...

Δείτε όλο το άρθρο
Πως ο Κυριάκος Μακρυγιάννης καπέλωσε τη Μπουμπουλίνα

Πως ο Κυριάκος Μακρυγιάννης καπέλωσε τη ΜπουμπουλίναΠαναγιώτης Α. Τζανετής Κλείδωμα Άρθρου:  Free Αν ήταν η πρώτη φορά θα έπνιγα την καχυποψία...

Δείτε όλο το άρθρο
Δείτε όλα τα άρθρα
Δημοσκοπήσεις Δημοσκόπηση της Pulse για τον ΣΚΑΙ (29-3-2021) Δημοσκόπηση της Pulse RC. Προβάδισμα ΝΔ με 12%   Δείτε εδώ την δημοσκόπηση Δείτε περισσότερα Δημοσκόπηση της Marc για τον Alpha (24-3-2021) Δημοσκόπηση της Alco. Προβάδισμα ΝΔ με 15,6%   Δείτε εδώ την δημοσκόπηση Δείτε περισσότερα
Αναζήτηση δημοσκόπησης
Μέσο Δημοσίευσης
Επωνυμία Εταιρείας
Ημερομηνία      Από:
Δημοσίευσης   Έως:

Δείτε όλες τις δημοσκοπήσεις
Νέα της HELEXPO
Κραυγή αγωνίας από τον εκθεσιακό κλάδο

Κραυγή αγωνίας από τον εκθεσιακό κλάδο


Ο μόνος κλάδος που παραμένει συνεχώς κλειστός από τον Μάρτιο του 2020 με ζημιές που ξεπερνούν τα 200 εκατ.ευρώ Στο έλεος της πανδημίας έχει αφεθεί ο...


Δείτε θέμα και σχόλια
Σχόλια αναγνωστών Από: Πόπη Αν υπάρχει μέτρο που να τηρούν τα μέλη της κυβέρνησης ρώτησε τον Κ. Μητσοτάκη ο ΣΥΡΙΖΑ Μα βρε αχάριστοι για όλα φταίει Ο ΣΥΡΙΖΑ . Τώρα θα μου πείτε μα η ανάρτηση και αυτήν Ο ΣΥΡΙΖΑ την έκανε ? ΝΑΙ βρέ χαϊβάνια μέσω του Λογαριασμού του... Δείτε θέμα και σχόλια Από: Γιάννης Καραμήτρος Στην αντεπίθεση κατά της ΝΔ ο Ν. Βούτσης – Απέρριψε κάθε σχέση του ΣΥΡΙΖΑ με η Χρυσή Αυγή Ο κύριος Βούτσης πιστεύει ότι οι Έλληνες τρώμε κουτόχαρτο, εκτός και αν την εποχ΄των αγανακτισμένων στην πάνω πλατεία μούτζωναν τη Βουλή ο κύριος... Δείτε θέμα και σχόλια Από: ΖΑΝΕΤΑ Οι αποζημιώσεις για τους πληγέντες από την κακοκαιρία Ιανός θα φτάσουν στο 100%, είεπ ο Μ. Βορίδης Μακάρι να βοηθησει το κράτος τους αγροτες διοτι η καταστροφή ειναι μεγάλη. Μετα την αρνηση της Αθηναϊκή Ζυθοποιίας να αγοράσει το κριθάρι τους , τωρα... Δείτε θέμα και σχόλια