Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ανταγωνιστικότητα και ελληνικές εξαγωγές 2010-2017

👤 Άρθρο: Τράπεζα Πειραιώς 🕔05/08/2019 - 20:38

Τράπεζα Πειραιώς

Θετικές επιπτώσεις παρά τις διεθνείς προκλήσεις και τα διαρθρωτικά μειονεκτήματα

Μια από τις βασικές συζητήσεις την περίοδο της ελληνικής κρίσης ήταν η ανάγκη να μετατραπεί η δομή της ελληνικής οικονομίας από μια κλειστή – βασισμένη στην κατανάλωση – σε μια δυναμική με εξαγωγικό προσανατολισμό. Για να επιτευχθεί αυτό, εισήχθησαν μια σειρά από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ειδικά στα πρώτα στάδια (δηλαδή 2010-2014) του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις στόχευαν στη βελτίωση τόσο της ανταγωνιστικότητας κόστους όσο και μη κόστους της ελληνικής οικονομίας, καθώς και σε μέτρα που θα επέτρεπαν την ανακατανομή των πόρων (τόσο της εργασίας όσο και του κεφαλαίου) σε τομείς της οικονομικής δραστηριότητας με εξαγωγικό προσανατολισμό.

 

Την περίοδο 2010-2017, οι ελληνικές εξαγωγές εμπορευμάτων αυξήθηκαν από το 6,7% του ΑΕΠ το 2010 στο 10,7% του ΑΕΠ το 2017, επιτρέποντας σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να διεκδικήσουν τη νίκη στην προσπάθεια της Ελλάδας να υιοθετήσει ένα μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης με εξαγωγικό προσανατολισμό. Ωστόσο, παρά την αυξημένη εστίαση στις επιδόσεις των ελληνικών εξαγωγών εμπορευμάτων, έχουν γίνει πολύ λίγες αναλύσεις σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν τις ελληνικές εξαγωγικές επιδόσεις, ιδίως όσο αφορά στην αποτελεσματικότητα της δέσμης των διαθρωτικών μέτρων βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας που λήφθησαν την περίοδο 2010-2014.

Στην πραγματικότητα, η βαθιά εδραιωμένη αντίληψη ότι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας αποτελεί το βασικό παράγοντα αύξησης των εξαγωγών είναι εσφαλμένη και μπορεί να οδηγήσει σε παραπλανητικά συμπεράσματα. Ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι περίοδοι βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας είναι πιθανό να συμπίπτουν με περιόδους πτώσης των εξαγωγών εάν άλλοι προσδιοριστικοί παράγοντες ασκούν αρνητική επίδραση. Για τους λόγους αυτούς είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μια σαφώς καθορισμένη ταξινομία των παραγόντων που επηρεάζουν τις εξαγωγές καθώς και ένα σαφώς προσδιορισμένο πλαίσιο μέτρησης της σχετικής επίδρασής τους και της μεταβολής αυτής μέσα στο χρόνο.

 

Για μια μικρή οικονομία όπως η Ελλάδα, ένα μεγάλο μέρος των εξαγωγών της κινείται σε συνδυασμό με τις κατευθύνσεις και τις ροές του παγκόσμιου εμπορίου. Επομένως, το πρώτο αποτέλεσμα που πρέπει να διερευνηθεί είναι η «παγκόσμια επίδραση» (Global effect). Επιπλέον, η δομή των εξαγωγικών αγαθών (υψηλής ή χαμηλής τεχνολογίας) και του προορισμού (σύμφωνα με γεωγραφικά ή εισοδηματικά κριτήρια) κάθε χώρας επηρεάζει επίσης τις μεταβολές των μεριδίων αγοράς των εξαγωγών. Εάν, από σχεδιασμό ή σύμπτωση, μια χώρα εξαγάγει προϊόντα σε χώρες που αναπτύσσονται ταχύτερα από τον μέσο όρο ή εξαγάγει αγαθά των οποίων η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από τον μέσο όρο, τότε η αύξηση των εξαγωγών της χώρας θα επιταχυνθεί αλλά για λόγους που δεν σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητά της. Ο συνδυασμός του μίγματος των εξαγόμενων προϊόντων και του συνδυασμού των εμπορικών εταίρων περιλαμβάνει τη λεγόμενη «δομική επίδραση» (Structure effect).

Τέλος, αφού μετρηθούν οι μεταβολές του παγκόσμιου εμπορίου και του γεωγραφικού, εισοδηματικού και τεχνολογικού επιπέδου του εξαγωγικού μίγματος μιας χώρας, η εναπομένουσα μεταβολή μπορεί να αποδοθεί σε θετικές ή αρνητικές αλλαγές στην ανταγωνιστικότητα, δηλαδή στην «επίδραση της ανταγωνιστικότητας» (Competitiveness effect).

Τα αποτελέσματά της έρευνάς μας παρέχουν ορισμένα απροσδόκητα και ανατρεπτικά σε κάποιο βαθμό συμπεράσματα σχετικά με την ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να εξαγάγει, καθώς και τους παράγοντες που οδηγούν αυτή την εξαγωγική επίδοση. Ως εκ τούτου, εφιστούν την προσοχή ενάντια σε οποιαδήποτε στερεοτυπική ανάλυση και βιαστική αξιολόγηση της εξαγωγικής ικανότητας της Ελλάδας.

Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι ισχυρές εξαγωγικές επιδόσεις της πρώτης εξεταζόμενης περιόδου 2010-2014 ήταν αποτέλεσμα ενός εξαιρετικά ευνοϊκού παγκόσμιου οικονομικού περιβάλλοντος. Η περίοδος 2010-2014 ήταν περίοδος ταχείας ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας από την Οικονομική Κρίση της περιόδου 2008-2009, υποστηριζόμενη από επεκτατικές νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές στην Κίνα και τις ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα, η «παγκόσμια επίδραση» αποδείχτηκε «ούριος άνεμος» για τις ελληνικές εξαγωγές. Στην πραγματικότητα, εάν η Ελλάδα εξήγαγε το «τυπικό» μίγμα αγαθών, η «παγκόσμια επίδραση» από μόνη της θα ωθούσε τις ελληνικές εξαγωγές να αυξηθούν κατά 3,2 φορές περισσότερο από ό,τι πραγματικά αυξήθηκαν.

Οι λόγοι για τους οποίους οι επιδόσεις της Ελλάδας υστερήσαν έναντι της αύξησης του παγκόσμιου εμπορίου μπορούν να αποδοθούν:

  • στη «δομική επίδραση» ήτοι στο γεγονός ότι πραγματοποιούσαμε συναλλαγές με την Ευρώπη & την Κεντρική Ασία, οι οποίες παρουσίασαν χαμηλότερες επιδόσεις, καθώς και στο γεγονός ότι τα εξαγόμενα βιομηχανοποιημένα προϊόντα από πρωτογενείς πόρους και προϊόντα υψηλής τεχνολογίας υστερούσαν σε σχέση με τις άλλες κατηγορίες προϊόντων, και
  •  στην αρνητική συμβολή της «επίδρασης της ανταγωνιστικότητας».

Αντίθετα, η στασιμότητα της δεύτερης εξεταζόμενης περιόδου 2014-2017 ήταν στην πραγματικότητα ένα μάλλον καλό αποτέλεσμα, δεδομένης της αρνητικής «παγκόσμιας επίδρασης» λόγω των αυξημένων ανησυχιών για προστατευτισμό και από-παγκοσμιοποίηση. Επιπλέον, η οικονομική επίδοση των κύριων εμπορικών εταίρων μας συνέχισε να παρουσιάζει υστέρηση σε σχέση με την παγκόσμια ανάπτυξη και φυσικά, το μίγμα των εξαγωγικών αγαθών μας είναι δύσκολο να αλλάξει βραχυπρόθεσμα. Επομένως, η «δομική επίδραση» είχε επίσης αρνητικό αντίκτυπο στις ελληνικές εξαγωγές. Εν αντιθέσει, η «επίδραση της ανταγωνιστικότητας» συνέβαλε θετικά στη συνολική μεταβολή των ελληνικών εξαγωγών από 6 έως 9 φορές πραγματοποιθείσας μεταβολής των εξαγωγών.

Συμπερασματικά λοιπόν εάν η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας δεν αποδειχθεί ένα πρόσκαιρο και συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αποτελέσει την απαρχή μιας νέας περιόδου δομικών αλλαγών για την ελληνική οικονομία, τότε μια ενδεχόμενη διευθέτηση των μεγάλων εμπορικών διαφωνιών ΗΠΑ, Κίνας και ΕΕ θα δημιουργήσει μια θετική σύμπραξη μεταξύ παγκόσμιας και ανταγωνιστικής επίδρασης που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την εικόνα των ελληνικών εξαγωγών. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, είναι επιτακτική η στόχευση της αναπτυξιακής πολιτικής αλλά και της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας σε πιο δυναμικές αγορές και προϊόντα για την περαιτέρω ενδυνάμωση των εξαγωγικών επιδόσεων.

  • Την ανάλυση συνέταξαν για την Τράπεζα Πειραιώς οι Ηλίας Λεκκός, Παρασκευή Βλάχου, Γεώργιος Θεοδωρακάκης

💬Αφήστε το σχόλιο σας

Τα πεδία με αστεράκι είναι υποχρεωτικά

Πολιτικά άρθρα Έλλειψη ετοιμότητας της κυβέρνησης για το μετρό και τον ΟΑΣΘ

Γιάννης Μαγκριώτης

Στην συζήτηση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης στη Βουλή τόσο ο Πρωθυπουργός, όσο και ο αρμόδιος υπουργός για τα δημόσια έργα και τις...

Δείτε όλο το άρθρο
Ο νέος ευρωπαϊκός συμβιβασμός και η εκλογή της Φον ντερ Λάιεν

Νότης Μαριάς

Η οριακή εκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν  στη θέση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέδειξε τις συμμαχίες αλλά ταυτόχρονα και τις...

Δείτε όλο το άρθρο
Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ανταγωνιστικότητα και ελληνικές εξαγωγές 2010-2017

Τράπεζα Πειραιώς

Θετικές επιπτώσεις παρά τις διεθνείς προκλήσεις και τα διαρθρωτικά μειονεκτήματα Μια από τις βασικές συζητήσεις την περίοδο της ελληνικής κρίσης ήταν...

Δείτε όλο το άρθρο
Η καυτή ανάσα της κλιματικής κρίσης

Η καυτή ανάσα της κλιματικής κρίσηςΛέσλι Χουκ Στην κορυφή του παγετώνα της Γροιλανδίας η θερμοκρασία σπάνια ανεβαίνει πάνω από τους 0 βαθμούς...

Δείτε όλο το άρθρο
Αποκάλυψη τώρα…

Αποκάλυψη τώρα…Παντελής Μπουκάλας Παγιδευμένες στην πεπατημένη οι ανακριτικές αρχές της Πυροσβεστικής, εξετάζουν το ενδεχόμενο να φταίει βραχυκύκλωμα...

Δείτε όλο το άρθρο
Δείτε όλα τα άρθρα
Δημοσκοπήσεις Δημοσκόπηση της Public Issue (5-7-2019) - πολιτικό βαρόμετρο Πολύ μεγάλη διαφορά υπέρ της ΝΔ, που φτάνει ακόμη και τις 15,5 ποσοστιαίες μονάδες, καταγράφει δημοσκόπηση της Public Issue για τις εκλογές της... Δείτε περισσότερα Δημοσκόπηση της Rass για το Action24 (5-7-2019) Ισχυρό προβάδισμα της ΝΔ για τις εκλογές της Κυριακής δείχνει ακόμη μια δημοσκόπηση . Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη νέα δημοσκόπηση που έγινε από την... Δείτε περισσότερα
Αναζήτηση δημοσκόπησης
Μέσο Δημοσίευσης
Επωνυμία Εταιρείας
Ημερομηνία      Από:
Δημοσίευσης   Έως:

Δείτε όλες τις δημοσκοπήσεις
Νέα της HELEXPO
Το Digital Greece στην 84η ΔΕΘ

Το Digital Greece στην 84η ΔΕΘ


Το συνολικό του όραμα για την ψηφιακή Ελλάδα θα παρουσιάσει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο πλαίσιο της 84ης ΔΕΘ, από τις 7 έως τις 15...


Δείτε θέμα και σχόλια
Newsletter

Επιθυμώ να λαμβάνω newsletter

Τα στοιχεία σας είναι εμπιστευτικά!
Νέα από τον Κόσμο Open Arms: 27 ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά αποβιβάζονται στη Λαμπεντούζα Open Arms: 27 ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά αποβιβάζονται στη...

Από την περασμένη Πέμπτη έξι χώρες έχουν δηλώσει την προθυμία τους να υποδεχθούν η κάθε μία τους από ένα...

Νέα Τεχνολογίας Αυτό είναι το νέο εικονίδιο του Skype στο Android Αυτό είναι το νέο εικονίδιο του Skype στο Android

Αν χρησιμοποιείς το Skype, τότε είμαστε στην ευχάριστη θέση να αναφέρουμε ότι ανανεώνεται. Πλέον, ο χρήστης...

Κύπρος - Ειδήσεις Φωτιά σε εστιατόριο στην καρδιά της Λεμεσού κινητοποίησε την Πυροσβεστική Φωτιά σε εστιατόριο στην καρδιά της Λεμεσού κινητοποίησε...

Σε κινητοποίηση τέθηκε λίγο πριν τις πέντε το απόγευμα, η Πυροσβεστική Υπηρεσία στη Λεμεσό από φωτιά που...

Ειδήσεις υγείας Ιός του Δυτικού Νείλου: Καμπανάκι ΙΣΑ για τα νέα κρούσματα στη χώρα μας Ιός του Δυτικού Νείλου: Καμπανάκι ΙΣΑ για τα νέα κρούσματα...

Ο ΙΣΑ καλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν σε εθελοντικές αιμοδοσίες προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια...

Ψυχαγωγία - ειδήσεις Αντίστροφη μέτρηση για τον γάμο της Χάιντι Κλουμ στη θαλαμηγό του Αριστοτέλη Ωνάση - Λαμπερή εμφάνιση της 46χρονης στο pre-wedding πάρτι - ΦΩΤΟ Αντίστροφη μέτρηση για τον γάμο της Χάιντι Κλουμ στη...

Η Χάιντι Κλουμ και ο σύζυγός της Τομ Καουλίτζ θα παντρευτούν για δεύτερη...

Νέα για αυτοκίνηση Το πρώτο teaser της νέας McLaren Ultimate Series Το πρώτο teaser της νέας McLaren Ultimate Series

Η McLaren Automotive δημοσίευσε την πρώτη εικόνα teaser του νέου της μοντέλου, επιβεβαιώνοντας τις φήμες του...

Αγροτικά Νέα Πως θα στηρίξει τους αγρότες της Βόρειας Ελλάδας που επλήγησαν η Τράπεζα Πειραιώς Πως θα στηρίξει τους αγρότες της Βόρειας Ελλάδας που...

H Τράπεζα Πειραιώς, όπως ανακοίνωσε, θα εξετάσει άμεσα κάθε αίτημα για παροχή διευκόλυνσης σε αγρότες, στους...

Πολιτιστικά Νέα «Έφυγε» ο «ξένοιαστος καβαλάρης» «Έφυγε» ο «ξένοιαστος καβαλάρης»

Με τη φράση «προς τιμήν του, υψώστε το ποτήρι σας σε μια πρόποση στην ελευθερία», η οικογένειά του ανακοίνωσε...

Εκπαιδευτικά Νέα Νέος κύκλος εξ αποστάσεως επιμορφώσεις 400 ωρών για μοριοδότηση σε δομές εκπαίδευσης Νέος κύκλος εξ αποστάσεως επιμορφώσεις 400 ωρών για...

Τα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, Easy Education, αναγνωρισμένα από το Υπουργείο παιδείας, έρευνας &...

Τουρισμός - Ειδήσεις Κατά γράμμα Κατά γράμμα

Το Collio είναι αυτό που λέει η λέξη. Λόφοι και μόνο λόφοι. Μια (υποτιμημένη) οινική ζώνη στη βορειοανατολική...

Επιστήμη - ειδήσεις Tα πεφταστέρια θα «βομβαρδίσουν» το νυχτερινό ουρανό (video) Tα πεφταστέρια θα «βομβαρδίσουν» το νυχτερινό ουρανό (video)

Πιστές στο καλοκαιρινό «ραντεβού» τους, οι διάττοντες Περσείδες, η πιο εντυπωσιακή θερινή βροχή από...

Ξεχωριστές ειδήσεις Δεκαπεντάχρονος σκηνοθέτησε την απαγωγή του για λύτρα από τον πατέρα του Δεκαπεντάχρονος σκηνοθέτησε την απαγωγή του για λύτρα από...

Ο έφηβος και οι συνεργοί του, ηλικίας 15-22 ετών, συνελήφθησαν την περασμένη εβδομάδα, καθώς απαιτούσαν λύτρα...