Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ανταγωνιστικότητα και ελληνικές εξαγωγές 2010-2017

👤 Άρθρο: Τράπεζα Πειραιώς 🕔05/08/2019 - 20:38

Τράπεζα Πειραιώς

Θετικές επιπτώσεις παρά τις διεθνείς προκλήσεις και τα διαρθρωτικά μειονεκτήματα

Μια από τις βασικές συζητήσεις την περίοδο της ελληνικής κρίσης ήταν η ανάγκη να μετατραπεί η δομή της ελληνικής οικονομίας από μια κλειστή – βασισμένη στην κατανάλωση – σε μια δυναμική με εξαγωγικό προσανατολισμό. Για να επιτευχθεί αυτό, εισήχθησαν μια σειρά από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ειδικά στα πρώτα στάδια (δηλαδή 2010-2014) του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις στόχευαν στη βελτίωση τόσο της ανταγωνιστικότητας κόστους όσο και μη κόστους της ελληνικής οικονομίας, καθώς και σε μέτρα που θα επέτρεπαν την ανακατανομή των πόρων (τόσο της εργασίας όσο και του κεφαλαίου) σε τομείς της οικονομικής δραστηριότητας με εξαγωγικό προσανατολισμό.

 

Την περίοδο 2010-2017, οι ελληνικές εξαγωγές εμπορευμάτων αυξήθηκαν από το 6,7% του ΑΕΠ το 2010 στο 10,7% του ΑΕΠ το 2017, επιτρέποντας σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να διεκδικήσουν τη νίκη στην προσπάθεια της Ελλάδας να υιοθετήσει ένα μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης με εξαγωγικό προσανατολισμό. Ωστόσο, παρά την αυξημένη εστίαση στις επιδόσεις των ελληνικών εξαγωγών εμπορευμάτων, έχουν γίνει πολύ λίγες αναλύσεις σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν τις ελληνικές εξαγωγικές επιδόσεις, ιδίως όσο αφορά στην αποτελεσματικότητα της δέσμης των διαθρωτικών μέτρων βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας που λήφθησαν την περίοδο 2010-2014.

Στην πραγματικότητα, η βαθιά εδραιωμένη αντίληψη ότι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας αποτελεί το βασικό παράγοντα αύξησης των εξαγωγών είναι εσφαλμένη και μπορεί να οδηγήσει σε παραπλανητικά συμπεράσματα. Ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι περίοδοι βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας είναι πιθανό να συμπίπτουν με περιόδους πτώσης των εξαγωγών εάν άλλοι προσδιοριστικοί παράγοντες ασκούν αρνητική επίδραση. Για τους λόγους αυτούς είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μια σαφώς καθορισμένη ταξινομία των παραγόντων που επηρεάζουν τις εξαγωγές καθώς και ένα σαφώς προσδιορισμένο πλαίσιο μέτρησης της σχετικής επίδρασής τους και της μεταβολής αυτής μέσα στο χρόνο.

 

Για μια μικρή οικονομία όπως η Ελλάδα, ένα μεγάλο μέρος των εξαγωγών της κινείται σε συνδυασμό με τις κατευθύνσεις και τις ροές του παγκόσμιου εμπορίου. Επομένως, το πρώτο αποτέλεσμα που πρέπει να διερευνηθεί είναι η «παγκόσμια επίδραση» (Global effect). Επιπλέον, η δομή των εξαγωγικών αγαθών (υψηλής ή χαμηλής τεχνολογίας) και του προορισμού (σύμφωνα με γεωγραφικά ή εισοδηματικά κριτήρια) κάθε χώρας επηρεάζει επίσης τις μεταβολές των μεριδίων αγοράς των εξαγωγών. Εάν, από σχεδιασμό ή σύμπτωση, μια χώρα εξαγάγει προϊόντα σε χώρες που αναπτύσσονται ταχύτερα από τον μέσο όρο ή εξαγάγει αγαθά των οποίων η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από τον μέσο όρο, τότε η αύξηση των εξαγωγών της χώρας θα επιταχυνθεί αλλά για λόγους που δεν σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητά της. Ο συνδυασμός του μίγματος των εξαγόμενων προϊόντων και του συνδυασμού των εμπορικών εταίρων περιλαμβάνει τη λεγόμενη «δομική επίδραση» (Structure effect).

Τέλος, αφού μετρηθούν οι μεταβολές του παγκόσμιου εμπορίου και του γεωγραφικού, εισοδηματικού και τεχνολογικού επιπέδου του εξαγωγικού μίγματος μιας χώρας, η εναπομένουσα μεταβολή μπορεί να αποδοθεί σε θετικές ή αρνητικές αλλαγές στην ανταγωνιστικότητα, δηλαδή στην «επίδραση της ανταγωνιστικότητας» (Competitiveness effect).

Τα αποτελέσματά της έρευνάς μας παρέχουν ορισμένα απροσδόκητα και ανατρεπτικά σε κάποιο βαθμό συμπεράσματα σχετικά με την ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να εξαγάγει, καθώς και τους παράγοντες που οδηγούν αυτή την εξαγωγική επίδοση. Ως εκ τούτου, εφιστούν την προσοχή ενάντια σε οποιαδήποτε στερεοτυπική ανάλυση και βιαστική αξιολόγηση της εξαγωγικής ικανότητας της Ελλάδας.

Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι ισχυρές εξαγωγικές επιδόσεις της πρώτης εξεταζόμενης περιόδου 2010-2014 ήταν αποτέλεσμα ενός εξαιρετικά ευνοϊκού παγκόσμιου οικονομικού περιβάλλοντος. Η περίοδος 2010-2014 ήταν περίοδος ταχείας ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας από την Οικονομική Κρίση της περιόδου 2008-2009, υποστηριζόμενη από επεκτατικές νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές στην Κίνα και τις ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα, η «παγκόσμια επίδραση» αποδείχτηκε «ούριος άνεμος» για τις ελληνικές εξαγωγές. Στην πραγματικότητα, εάν η Ελλάδα εξήγαγε το «τυπικό» μίγμα αγαθών, η «παγκόσμια επίδραση» από μόνη της θα ωθούσε τις ελληνικές εξαγωγές να αυξηθούν κατά 3,2 φορές περισσότερο από ό,τι πραγματικά αυξήθηκαν.

Οι λόγοι για τους οποίους οι επιδόσεις της Ελλάδας υστερήσαν έναντι της αύξησης του παγκόσμιου εμπορίου μπορούν να αποδοθούν:

  • στη «δομική επίδραση» ήτοι στο γεγονός ότι πραγματοποιούσαμε συναλλαγές με την Ευρώπη & την Κεντρική Ασία, οι οποίες παρουσίασαν χαμηλότερες επιδόσεις, καθώς και στο γεγονός ότι τα εξαγόμενα βιομηχανοποιημένα προϊόντα από πρωτογενείς πόρους και προϊόντα υψηλής τεχνολογίας υστερούσαν σε σχέση με τις άλλες κατηγορίες προϊόντων, και
  •  στην αρνητική συμβολή της «επίδρασης της ανταγωνιστικότητας».

Αντίθετα, η στασιμότητα της δεύτερης εξεταζόμενης περιόδου 2014-2017 ήταν στην πραγματικότητα ένα μάλλον καλό αποτέλεσμα, δεδομένης της αρνητικής «παγκόσμιας επίδρασης» λόγω των αυξημένων ανησυχιών για προστατευτισμό και από-παγκοσμιοποίηση. Επιπλέον, η οικονομική επίδοση των κύριων εμπορικών εταίρων μας συνέχισε να παρουσιάζει υστέρηση σε σχέση με την παγκόσμια ανάπτυξη και φυσικά, το μίγμα των εξαγωγικών αγαθών μας είναι δύσκολο να αλλάξει βραχυπρόθεσμα. Επομένως, η «δομική επίδραση» είχε επίσης αρνητικό αντίκτυπο στις ελληνικές εξαγωγές. Εν αντιθέσει, η «επίδραση της ανταγωνιστικότητας» συνέβαλε θετικά στη συνολική μεταβολή των ελληνικών εξαγωγών από 6 έως 9 φορές πραγματοποιθείσας μεταβολής των εξαγωγών.

Συμπερασματικά λοιπόν εάν η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας δεν αποδειχθεί ένα πρόσκαιρο και συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αποτελέσει την απαρχή μιας νέας περιόδου δομικών αλλαγών για την ελληνική οικονομία, τότε μια ενδεχόμενη διευθέτηση των μεγάλων εμπορικών διαφωνιών ΗΠΑ, Κίνας και ΕΕ θα δημιουργήσει μια θετική σύμπραξη μεταξύ παγκόσμιας και ανταγωνιστικής επίδρασης που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την εικόνα των ελληνικών εξαγωγών. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, είναι επιτακτική η στόχευση της αναπτυξιακής πολιτικής αλλά και της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας σε πιο δυναμικές αγορές και προϊόντα για την περαιτέρω ενδυνάμωση των εξαγωγικών επιδόσεων.

  • Την ανάλυση συνέταξαν για την Τράπεζα Πειραιώς οι Ηλίας Λεκκός, Παρασκευή Βλάχου, Γεώργιος Θεοδωρακάκης

💬Αφήστε το σχόλιο σας

Τα πεδία με αστεράκι είναι υποχρεωτικά

Δείτε επίσης τα τελευταία άρθρα με χρονολογική σειρά

«Mας πήρανε χαμπάρι» και στην Αυστραλία

18/10/2019 - 10:14:05 -

Αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο: Κενό στρατηγικών επιλογών.

16/10/2019 - 18:10 - Σ τα είκοσι Μέρη του προς ψήφιση αναπτυξιακού νομοσχεδίου δίνεται έμφαση σε σωρεία...

Επιβάλλεται συνενόηση για το Μετρό

04/10/2019 - 18:12 - Η σύμβαση κατασκευής του μετρό Θεσσαλονίκης υπογράφηκε την Άνοιξη του 2006 χωρίς...

Αλλαγή κλίματος -ή αλλαγή συστήματος;

28/09/2019 - 22:07:18 -

Ένας θερμός Σεπτέμβρης

19/09/2019 - 19:11:30 -

Να δεις που κάποτε θα μας πούνε και ... αναλφάβητους

14/09/2019 - 13:58:23 -

Μετρό - Γιατί διχάζουν τη Θεσσαλονίκη πάλι;

14/09/2019 - 12:07 - Η Θεσσαλονίκη είχε και έχει μεγάλα πλεονεκτήματα από τη θέση της και την ιστορική της...

Υπουργείο Ζέσης και Θέρμης

14/09/2019 - 10:57:09 -

Η κρίση κοινωνικής εκπροσώπησης: ιδέες από τη συζήτηση για την οργάνωση των κομμάτων

13/09/2019 - 09:26:38 -

Δεν το λες και «ευρωπαϊκό τρόπο ζωής»

13/09/2019 - 09:25:22 -

Επιστροφή στη λίστα με τα Νέα - ειδήσεις
Πολιτικά άρθρα Αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο: Κενό στρατηγικών επιλογών.

Δημήτρης Μάρδας

Σ τα είκοσι Μέρη του προς ψήφιση αναπτυξιακού νομοσχεδίου δίνεται έμφαση σε σωρεία ρυθμίσεων ή τακτοποιήσεων ορθότερα. Αυτές αρχίζουν από τις...

Δείτε όλο το άρθρο
Επιβάλλεται συνενόηση για το Μετρό

Γιάννης Μαγκριώτης

Η σύμβαση κατασκευής του μετρό Θεσσαλονίκης υπογράφηκε την Άνοιξη του 2006 χωρίς ολοκληρωμένες μελέτες και με χρόνο εκτέλεσης των αρχαιολογικών...

Δείτε όλο το άρθρο
«Mας πήρανε χαμπάρι» και στην Αυστραλία

Νάσος Μπράτσος

του Νάσου Μπράτσου Ο τίτλος είναι ελαφρώς «ποιητικός», αφού το σχετικό δημοσίευμα είναι από την εφημερίδα της ομογένειας «Νέος Κόσμος», συνεπώς δεν...

Δείτε όλο το άρθρο
Αλλαγή κλίματος -ή αλλαγή συστήματος;

Μάχη Μαργαρίτη

της Μάχης Μαργαρίτη Αυτόν τον Σεπτέμβρη έγινε η μεγαλύτερη κινητοποίηση για το περιβάλλον στην ιστορία του πλανήτη. Εκατομμύρια άνθρωποι σχεδόν σε...

Δείτε όλο το άρθρο
Ένας θερμός Σεπτέμβρης

Μάχη Μαργαρίτη

της Μάχης Μαργαρίτη «Αυτός ο Σεπτέμβρης θα είναι γεμάτος θάρρος και ομορφιά». Έτσι γράφουν στην ιστοσελίδα τους τα μέλη της «Παγκόσμιας Απεργίας για...

Δείτε όλο το άρθρο
Δείτε όλα τα άρθρα
Δημοσκοπήσεις Δημοσκόπηση της εταιρίας Metron Analysis για Το Βήμα (22-9-2019) Προβάδισμα 16,5 ποσοστιαίων μονάδων διατηρεί η ΝΔ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ , όπως προκύπτει από δημοσκόπηση της εταιρείας Metron Analysis. Πηγή:... Δείτε περισσότερα Δημοσκόπηση της εταιρίας Pulse για το Skai (19-9-2019) Ισχυρό προβάδισμα της ΝΔ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ στην εκτίμηση για την πρόθεση ψήφου , το οποίο διαμορφώνεται στις 13,5 ποσοστιαίες μονάδες, δείχνει... Δείτε περισσότερα
Αναζήτηση δημοσκόπησης
Μέσο Δημοσίευσης
Επωνυμία Εταιρείας
Ημερομηνία      Από:
Δημοσίευσης   Έως:

Δείτε όλες τις δημοσκοπήσεις
Νέα της HELEXPO
Ανοίγει αύριο τις πύλες του το θεματικό πάρκο  «Θεοί του Ολύμπου»

Ανοίγει αύριο τις πύλες του το θεματικό πάρκο «Θεοί του Ολύμπου»


Σε απόσταση αναπνοής από τον Όλυμπο, ανοίγει τις πύλες του αύριο, 4 Οκτωβρίου, στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης, το θεματικό πάρκο «Θεοί του...


Δείτε θέμα και σχόλια
Newsletter

Επιθυμώ να λαμβάνω newsletter

Τα στοιχεία σας είναι εμπιστευτικά!
Νέα από τον Κόσμο  Τελευταία ζαριά του Τζόνσον για Brexit στις 31 Οκτωβρίου Τελευταία ζαριά του Τζόνσον για Brexit στις 31 Οκτωβρίου

Την έντονη αντίδρασή τους με το χρονοδιάγραμμα κατέγραψαν πολλοί ακόμα βουλευτές της αντιπολίτευσης.

Νέα Τεχνολογίας  Καναδάς: Μπροστά ο Τριντό στις βουλευτικές εκλογές Καναδάς: Μπροστά ο Τριντό στις βουλευτικές εκλογές

Μέχρι στιγμής, το κόμμα των Φιλελεύθερων του Τριντό συγκεντρώνει το 41,2% των ψήφων, ενώ οι Συντηρητικοί του...

Κύπρος - Ειδήσεις Καταγγελείες ΚΔ στον ΟΗΕ για τουρκικές παραβιάσεις Καταγγελείες ΚΔ στον ΟΗΕ για τουρκικές παραβιάσεις

Τις τουρκικές παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου της Κυπριακής Δημοκρατίας που σημειώθηκαν από την...

Ειδήσεις υγείας 8 επιστημονικοί τρόποι για να νιώσετε ευτυχισμένοι (video) 8 επιστημονικοί τρόποι για να νιώσετε ευτυχισμένοι (video)

Σύμφωνα με τους επιστήμονες υπάρχουν χιλιάδες συμβουλές και τεχνικές, οι οποίες μπορούν να μας κάνουν να...

Ψυχαγωγία - ειδήσεις Μίνι καλοκαίρι και σήμερα - Σε ποιες περιοχές η θερμοκρασία θα φτάσει τους 29 βαθμούς Μίνι καλοκαίρι και σήμερα - Σε ποιες περιοχές η θερμοκρασία...

Γενικά αίθριος καιρός ο καιρός σήμερα Δευτέρα...

Νέα για αυτοκίνηση Η ιστορία του ντελιβερά που τα έβαλε με την μαφία των σκούτερ του Λονδίνου Η ιστορία του ντελιβερά που τα έβαλε με την μαφία των...

Η ιστορία του ντελιβερά που τα έβαλε με την μαφία των σκούτερ του ΛονδίνουΕνάμισι χρόνος έχει περάσει από την...

Αγροτικά Νέα Νέα πληρωμή από τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε αγρότες Νέα πληρωμή από τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε αγρότες

Σε νέες πληρωμές ύψους 1.334.268,92 ευρώ προχώρησε ο ΟΠΕΚΕΠΕ μέσα στο προηγούμενο διήμεροΟ ΟΠΕΚΕΠΕ ανακοίνωσε...

Πολιτιστικά Νέα Παγκόσμια έκθεση χριστουγεννιάτικων γραμματόσημων Παγκόσμια έκθεση χριστουγεννιάτικων γραμματόσημων

Η Ηλεκτρονική Πινακοθήκη – Φωτοθήκη – Βιβλιοθήκη του Δήμου Γαλατσίου παρουσιάζει μια μοναδική έκθεση 1500...

Εκπαιδευτικά Νέα Μετεγγραφές: Κατατέθηκαν 6.371 αιτήσεις μέχρι σήμερα Μετεγγραφές: Κατατέθηκαν 6.371 αιτήσεις μέχρι σήμερα

Από τις 16 Οκτωβρίου μέχρι και σήμερα έχουν υποβληθεί έξι χιλιάδες τριακόσιες εβδομήντα μία αιτήσεις και...

Τουρισμός - Ειδήσεις Σύνδεσμος Τουριστικών Επιχειρήσεων: Άνοδος εσόδων και αφίξεων τουριστών τον Αύγουστο Σύνδεσμος Τουριστικών Επιχειρήσεων: Άνοδος εσόδων και...

Ανοδικά κινήθηκαν και τον Αύγουστο οι αεροπορικές αφίξεις τουριστών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα...

Επιστήμη - ειδήσεις Ρομπότ λύνει τον κύβο του Ρούμπικ με το ένα χέρι σε 4 λεπτά (video) Ρομπότ λύνει τον κύβο του Ρούμπικ με το ένα χέρι σε 4 λεπτά...

Ερευνητές στο openAI -ομάδα επιστημόνων στην Καλιφόρνια, αφοσιωμένων σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης- εξέλιξαν...

Ξεχωριστές ειδήσεις  Χαμός στο Μπρονξ για μια φωτογραφία στα θρυλικά σκαλιά της ταινίας Joker (ΦΩΤΟ+VIDEO) Χαμός στο Μπρονξ για μια φωτογραφία στα θρυλικά σκαλιά της...

Στο σημείο βρίσκονται καθημερινά και φωτογραφίζονται  instagrammers, influencers και διάφοροι τουρίστες που...